Ukraina rozważa możliwość wprowadzenia obniżonej stawki podatku od wartości dodanej (VAT) na podstawowe produkty spożywcze. Inicjatywa zakłada obniżenie stawki do 14% w celu ograniczenia presji inflacyjnej, która nasiliła się w związku ze wzrostem cen energii i kosztów produkcji.

Poinformował o tym Stepan Czerniawski, wiceprzewodniczący Komitetu Rolnego Rady Najwyższej Ukrainy, w komentarzu dla AgroPolit.com. Według niego, kluczowym czynnikiem, który skłonił do dyskusji nad tą inicjatywą, był gwałtowny wzrost cen paliw w kontekście zaostrzenia sytuacji międzynarodowej.

Dodatkowym czynnikiem, jak zauważono, było zaostrzenie konfliktu amerykańsko-irańskiego i ograniczenia w żegludze w Cieśninie Ormuz, które spowodowały gwałtowny wzrost cen paliw na rynkach światowych. To z kolei bezpośrednio wpłynęło na koszty sektora rolnego i przemysłu spożywczego.

Inicjatywa ustawodawcza zakłada wykorzystanie europejskiego podejścia do regulacji obciążeń podatkowych towarów o znaczeniu społecznym. W krajach UE obniżone stawki VAT – często na poziomie 5–7% – są wykorzystywane jako narzędzie wspierające ludność w okresach wysokiej inflacji.

Wersja ukraińska proponuje ustanowienie preferencyjnej stawki w przedziale od 0 do 14% dla szeregu podstawowych produktów. Lista obejmuje warzywa z tzw. „zestawu barszczowego” (ziemniaki, kapusta, marchew, buraki, cebula), a także produkty mleczne, mleko, pieczywo i wyroby piekarnicze, jaja i olej słonecznikowy.

Stepan Czerniawski podkreślił, że to właśnie te towary stanowią podstawę koszyka konsumpcyjnego Ukraińców, dlatego ich koszt ma największy wpływ na poziom wydatków gospodarstw domowych. Jego zdaniem obniżenie obciążeń podatkowych może częściowo złagodzić tę presję.

Oczekuje się, że wdrożenie takiej inicjatywy pomoże wyrównać szanse producentów, zmniejszyć presję cenową na rynku i zapewnić dodatkową ochronę społecznie wrażliwym grupom ludności w warunkach niestabilności energetycznej.