W roku obrotowym 2025/26 ukraiński rynek nasion oleistych odnotował poważny spadek produkcji. Całkowite zbiory nasion oleistych zmniejszą się o 14,4% i wyniosą około 19 mln ton w porównaniu z 22,2 mln ton w poprzednim sezonie, informuje Grupa ProAgro.

Największy spadek obserwuje się w produkcji soi i słonecznika. Zbiory soi zmniejszą się o 1,4 mln ton (–21%), słonecznika o 1,5 mln ton (–16,7%), a rzepaku o 0,3 mln ton (–7,3%). Sytuacja ta stwarza poważne ryzyko dla krajowych przedsiębiorstw przetwórczych, które w ostatnich latach znacznie zwiększyły swoje moce przerobowe.

Według Ministerstwa Gospodarki, od początku wojny na Ukrainie uruchomiono 3 mln ton nowych mocy przetwórczych nasion oleistych, a kolejne 3 mln ton jest w budowie. Jednocześnie spadek zbiorów zagraża niewykorzystaniu mocy produkcyjnych fabryk, które liczyły na stabilne dostawy surowców. Już teraz niektóre przedsiębiorstwa działają z ograniczonymi mocami produkcyjnymi, a konkurencja o surowce z eksportem tylko się nasila.

Stepan Kapshuk, dyrektor generalny stowarzyszenia Ukroliyaprom, zauważa, że ​​niedobór surowców jest już odczuwalny, zwłaszcza w segmencie soi, która jest aktywnie eksportowana bez wartości dodanej. Stanowi to zagrożenie dla krajowego przemysłu przetwórczego, ponieważ wolumeny surowców mogą nie pokryć mocy produkcyjnych fabryk.

Kapshuk podkreślił, że bez pilnych działań ukraiński przemysł przetwórczy ryzykuje wyhamowanie tempa rozwoju. „Jeśli nie zainterweniujemy teraz, możemy stracić część wartości dodanej, którą moglibyśmy pozostawić w kraju” – zauważył.

Biorąc pod uwagę te zagrożenia, eksperci zalecają poszukiwanie sposobów na stymulację krajowej produkcji i efektywną dystrybucję surowców między przedsiębiorstwami przetwórczymi. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że znaczna część nowych mocy produkcyjnych pozostanie niewykorzystana, co negatywnie wpłynie na efektywność ekonomiczną branży i dochody Ukrainy z eksportu.